“సందెపొద్దులకాడ సంపంగి నవ్వింది”(రవి వానరసి)

అక్షరాల్లో అనంత శృంగార ధార…

వెటూరి కలం నుండి జాలువారిన ప్రకృతి కావ్యం!

ఒక లోతైన విశ్లేషణాత్మక ప్రయాణం – రవి వానరసి
తెలుగు సినీ సాహితీవనంలో వెటూరి సుందరరామ్మూర్తి గారు ఒక సమ్మోహన శక్తే కాదు, ఆయన ఒక అక్షర మాంత్రికుడు. పదాలను పరవశించేలా చేయడం, భావాలను పలవరించేలా చేయడం ఆయనకే చెల్లింది. ముఖ్యంగా శృంగారాన్ని వర్ణించడంలో ఆయన శైలి కేవలం శారీరకమైనది కాదు, అది ప్రకృతితో ముడిపడిన ఒక ఆత్మిక అనుభూతి. “సందెపొద్దులకాడ సంపంగి నవ్వింది” అన్న ఒక్క వాక్యం చాలు, మన కళ్ళ ముందు ఒక అద్భుతమైన భావ ప్రపంచాన్ని ఆవిష్కరించడానికి. ఈ రోజు ఆ మహాకవి అక్షర విన్యాసాన్ని, ఆయన భావాల్లోని నిగూఢార్థాలను మరింత లోతుగా, మరింత రొమాంటిక్‌గా తడిమి చూద్దాం.

ప్రకృతి పులకరింత… సంధి కాలపు మాయాజాలం!

“సందెపొద్దులకాడ సంపంగి నవ్వింది”
వెటూరి గారి ప్రతి పాటలోనూ ఒక కాలానుగుణమైన వాతావరణం ఉంటుంది. ఇక్కడ ఆయన ఎంచుకున్న సమయం ‘సందెపొద్దు’. సూర్యుడు తన కిరణాలను ఉపసంహరించుకుని, చంద్రుడు ఇంకా తన వెన్నెలను విరజిమ్మని ఆ క్షణం… పగలు, రాత్రి కలుసుకునే ఒక అద్భుతమైన సంధి సమయం. ఈ సమయం ప్రేమికులకు అత్యంత ఇష్టమైనది. ఎందుకంటే అది ఒక రహస్యానికి వేదిక, ఒక ఆరాటానికి ఆరంభం.

సంపంగి నవ్వు
పుష్పాల్లో సంపంగికి ఒక ప్రత్యేకత ఉంది. దాని సువాసన చాలా తీక్షణంగా, మత్తుగా ఉంటుంది. పువ్వు నవ్వడం అంటే అది వికసించడం. ఆ సంధ్య వేళలో సంపంగి వికసించిందంటే, కేవలం ప్రకృతిలోనే కాదు, ఒక అందగత్తె మనసులోనూ ఆశల పరిమళం మొదలైందని అర్థం. సంపంగి రంగు పసిమి ఛాయ కలిగిన ప్రేయసి మేనుకు ప్రతీక. ఆకాశంలో సంధ్యా రాగం పసుపు-ఎరుపు రంగుల్లో మిళితమై ఉన్నప్పుడు, ఆమె చిరునవ్వు కూడా ఆ ప్రకృతి వర్ణాలతో పోటీ పడుతోందని కవి ఇక్కడ ధ్వనింపజేస్తున్నారు. ఇది కేవలం వర్ణన కాదు, దృశ్య కావ్యం.

సౌందర్య స్పర్థ… జాబిల్లి ఓడిపోయిన వేళ!
“అందగత్తెను చూడ జాబిల్లి వచ్చింది”
తెలుగు సాహిత్యంలో స్త్రీ ముఖాన్ని చంద్రుడితో పోల్చడం అనేది ఒక సామాన్యమైన అలంకారం (ఉపమాలంకారం). కానీ వెటూరి ఇక్కడ ఆ సంప్రదాయాన్ని తిరగరాశారు. ఆయన దృష్టిలో ఆమె ముఖం చంద్రుడిలా లేదు, అసలు ఆ చంద్రుడే ఆమె ముఖాన్ని చూసి ముచ్చటపడి ఆకాశం నుండి దిగివచ్చాడట!

ఈర్ష్య లేని అనురాగం
సాధారణంగా చంద్రుడు తన వెలుగును భూమికి ఇస్తాడు. కానీ ఇక్కడ చంద్రుడు ఒక అన్వేషిలా వచ్చాడు. “ఈ భూమి మీద ఇంతటి కాంతివంతమైన రూపం ఉందా?” అని ఆశ్చర్యపోయి, తనకంటే అందమైన ఆ ‘అందగత్తె’ను దర్శించుకోవడానికి వచ్చాడు. అంటే ఇక్కడ ప్రేయసి అందం ముందు ఆ చందమామ కూడా వెలవెలబోతున్నాడని అర్థం. వెటూరి గారి శృంగారంలో ఇదొక గొప్ప మలుపు. ప్రకృతి మనిషిని చూసి పరవశించడం అనేది ఆయన ప్రత్యేకత. ఇక్కడ ‘రావడం’ అనే పదంలో ఒక కదలిక ఉంది, ఒక వేగం ఉంది, ఒక ఆర్తి ఉంది.

భావాల మేఘమలై… కళ్ళలో కమ్మని మైకం!
“మబ్బు పట్టే కళ్ళు తబ్బిబ్బులయ్యే ఒళ్ళు”
ఈ చరణంలో వెటూరి గారు శృంగారంలోని సున్నితమైన ‘శారీరక-మానసిక’ స్థితిని అత్యంత గొప్పగా పట్టుకున్నారు.

మబ్బు పట్టే కళ్ళు
కళ్ళలో మబ్బు పట్టడం అంటే ఏమిటి? వర్షం పడటానికి ముందు ఆకాశం ఎలాగైతే భారంగా, నిశ్శబ్దంగా, ఏదో తెలియని ఉత్కంఠతో ఉంటుందో… ప్రేయసి కళ్ళు కూడా అలాగే ఉన్నాయి. అది కన్నీరు కాదు, అది ‘కామ మేఘం’. ప్రియుడి సామీప్యం కోరుకునే వేళలో, కళ్ళలో ఒక విధమైన నీడలు కమ్ముకుంటాయి. ఆ కళ్ళు మత్తుగా మారుతాయి. వెన్నెల లాంటి చూపులు మబ్బుల చాటున దాగున్నాయంటే, ఆమె లోపల ఏదో మధురమైన అలజడి మొదలైందని కవి చెప్తున్నారు.
తబ్బిబ్బులయ్యే ఒళ్ళు
‘తబ్బిబ్బు’ అనేది ఎంతటి ముచ్చటైన తెలుగు పదం! ఒకే సమయంలో ఆశ్చర్యం, భయం, సిగ్గు, ఆనందం కలిపితే వచ్చే స్థితి అది. ప్రియుడి స్పర్శ తగిలినప్పుడో, లేక ఆయన చూపు సోకినప్పుడో కలిగే ఆ దేహపు వడ్రూపును, ఆ పరవశాన్ని ‘తబ్బిబ్బు’ అనే చిన్న పదంలో బంధించేశారు వెటూరి. ఇక్కడ శరీరం తనను తాను మర్చిపోతోంది. అణువణువూ ఒక కొత్త అనుభూతికి లోనవుతోంది.

మధురమైన సందిగ్ధం… ఎవ్వరికిస్తుందో ఏమౌతుందో?
“ఎవ్వరికిస్తుందో ఏమౌతుందో…”
ఈ వాక్యం పాటలో ఒక ‘సస్పెన్స్’ను, ఒక ‘ఎరోటిక్ టెన్షన్’ను క్రియేట్ చేస్తుంది. ఇక్కడ ఒక అనిశ్చితి ఉంది, కానీ అది భయం కలిగించేది కాదు, భలమైన ఆరాటాన్ని పెంచేది.

సమర్పణ భావం
ఆమె తన యవ్వనాన్ని, తన అందాన్ని, తన తబ్బిబ్బు అవుతున్న హృదయాన్ని ఎవరికి అంకితం చేయబోతోంది? ‘ఎవ్వరికి’ అది ప్రియుడు తన గురించి తాను అడుగుతున్న ప్రశ్న. ‘ఎవ్వరికిస్తుందో’ అన్న మాటలో ఒక శృంగారభరితమైన నిరీక్షణ ఉంది. అక్కడ ప్రియుడి పట్ల ఒక చిన్న అసూయ, ఒక హక్కు, ఒక నిరీక్షణ ధ్వనిస్తాయి. ‘ఏమౌతుందో’ అన్నప్పుడు ఆ తర్వాత జరగబోయే ఆలింగనం లేదా ఆ శృంగార సంగమం పట్ల ఒక మధురమైన ఆందోళన కనిపిస్తుంది. ఇది కేవలం ఒక ప్రశ్న కాదు, అది ఒక కోరిక యొక్క తీవ్రత. వెటూరి గారు శృంగారాన్ని ఎప్పుడూ పచ్చిగా చెప్పరు, కానీ దాన్ని అనుభవించేలా చేయడంలో ఆయన సిద్ధహస్తులు.

వెటూరి ముద్ర… పదాల వెనుక పరమార్థం
వెటూరి గారి సాహిత్యాన్ని విశ్లేషించేటప్పుడు మనం గమనించాల్సిన ప్రధాన అంశాలు:

భాషా సౌందర్యం
ఆయన ‘సందెపొద్దులకాడ’ వంటి అచ్చతెలుగు పదాలను వాడి గ్రామీణ నేపథ్యాన్ని, ఆత్మీయతను తీసుకొస్తారు. అదే సమయంలో ఆ పదాలకు ఒక తాత్వికమైన లోతును ఇస్తారు.

ప్రకృతితో అనుసంధానం
ఆయన పాటల్లో మనిషి విడిగా ఉండడు. చెట్టు, పువ్వు, మేఘం, గాలి… ఇవన్నీ ప్రేమికులతో పాటు ప్రయాణిస్తాయి. ప్రేమికుల హృదయ స్పందనలే ప్రకృతిలో ప్రతిధ్వనిస్తాయి.

సున్నితమైన శృంగారం*
ఎక్కడా హద్దులు దాటకుండానే, శృంగారంలోని అసలైన మాధుర్యాన్ని, ఆకర్షణను అత్యంత రమ్యంగా పండించడం వెటూరి శైలి. ఆయన రాసిన అక్షరాలు చదువుతుంటే మనసులో ఒక వీణానాదం వినిపిస్తుంది.

అక్షర నీరాజనం
వెటూరి గారు భౌతికంగా మన మధ్య లేకపోయినా, ఆయన రాసిన ప్రతి అక్షరం ఒక ‘సంపంగి’ పువ్వులా ఇప్పటికీ వికసిస్తూనే ఉంది. మనసులోని భావాలను చెప్పడానికి మాటలు చాలనప్పుడు, వెటూరి గారి పాట ఒక ఆసరాగా నిలుస్తుంది. “సందెపొద్దులకాడ సంపంగి నవ్వింది” అన్న ఈ విశ్లేషణ కేవలం ఆ పాటలోని సౌందర్యాన్ని పలకరించడం మాత్రమే. ఆయన సాహిత్యం ఒక మహా సముద్రం. అందులో ఎన్నిసార్లు మునిగినా కొత్త కొత్త భావాల రత్నాలు దొరుకుతూనే ఉంటాయి.

ఈ శృంగార అక్షర ప్రయాణం మీ మనసును తాకిందని ఆశిస్తున్నాను. వెటూరి గారి పాటల్లో మీకు అత్యంత ఇష్టమైన భావం ఏమిటో, ఏ పదం మిమ్మల్ని ఎక్కువగా వెంటాడుతుందో కామెంట్లలో పంచుకోండి.