“ఈ ఉషాకిరణాలు (రవి వానరసి)

అక్షర రమ్యత – భావ గాంభీర్యం

వేటూరి ‘ఉషాకిరణాలు’ నా ‘ఆలోచనలు’

తెలుగు సాహితీ వనంలో కొన్ని పదాలు కేవలం చదివి మరిచిపోయేవి కావు. అవి మన ఆలోచనలలోకి ప్రవేశించి, మన అంతరంగంలో ఒక వెలుగును వెలిగిస్తాయి. అటువంటి అరుదైన పదాల సమాహారమే వేటూరి సుందరరామ్మూర్తి గారి “ఉషాకిరణాలు”. కేవలం ఆరు పాదాలు… కానీ ఆరు దిశలుగా విస్తరించే భావ ప్రపంచం. ఆరు పంక్తులు… కానీ ఆరు దశల మానవ వికాస యాత్ర.
తెలుగు కవిత్వంలో సంక్షిప్తతలో సారాంశాన్ని, లయలో తాత్వికతను, పదాల్లో ప్రగతిని ఇంత సమర్థంగా బంధించిన కవులు అరుదు. వేటూరి ఆ అరుదైన కోవకు చెందిన అక్షరశిల్పి.

“ఈ ఉషాకిరణాలు
తిమిర సంహరణాలు
చైతన్య దీపాలు
మౌనప్రబోధాలు
జగతికి ప్రాణాలు
ప్రగతి రథచక్రాలు”

ఈ ఆరు పాదాలు ఒక కవిత మాత్రమే కాదు.
ఇది ఒక జీవిత మంత్రం,
ఒక సామాజిక తత్త్వం,
ఒక నిశ్శబ్ద విప్లవ ప్రకటన.

1
ఈ ఉషాకిరణాలు – ఆశకు తొలి చప్పుడు
“ఉషాకిరణాలు” అంటే ఏమిటి?
అవి సూర్యుడు పూర్తిగా ఉదయించకముందే చీకటిని చీల్చుకుంటూ వచ్చే తొలి వెలుగులు.

వేటూరి ఇక్కడ ప్రకృతి దృశ్యాన్ని మాత్రమే చిత్రించడంలేదు.
ఆయన చెబుతున్నది –
చీకటి ఎంత గాఢమైనా, వెలుగు రావడం అనివార్యం.

మనిషి జీవితంలో కూడా అలాగే.
నిరాశ, అపజయం, ఒంటరితనం, అవమానం – ఇవన్నీ రాత్రులే.
కానీ వాటి తర్వాత తప్పకుండా వచ్చే చిన్న ఆశే “ఉషాకిరణం”.

ఒక విద్యార్థికి –
ఫెయిలైన తర్వాత మళ్లీ చదవాలనే ఆలోచన.
ఒక రైతుకు –
వర్షం రాకపోయినా విత్తనం నాటే ధైర్యం.
ఒక రచయితకు –
ఎవ్వరూ చదవకపోయినా కలం వదలని పట్టుదల.
అదే ఉషాకిరణం.

2
తిమిర సంహరణాలు – అజ్ఞానంపై యుద్ధం
వేటూరి ఉపయోగించిన “తిమిరం” అనే పదం అత్యంత లోతైనది.
ఇది కేవలం చీకటి కాదు. ఇది అజ్ఞానం, మూఢనమ్మకం, భయభ్రాంతి, మానసిక బానిసత్వం**.
మన సమాజంలో నిజంగా ప్రమాదకరమైన చీకటి రాత్రిది కాదు –
ఆలోచనలలోని చీకటి.

“ఇదే విధి” అనుకోవడం
“మన వల్ల కాదు” అనుకోవడం
“ఇలా ఎప్పుడూ మారదు” అనుకోవడం
ఇవన్నీ తిమిరాలే.

వేటూరి చెప్పే ఉషాకిరణాలు
ఈ తిమిరాలను కొట్టివేయవు…
కరిగిస్తాయి.

జ్ఞానం వచ్చినప్పుడు అజ్ఞానం చనిపోదు –
దానికే స్థానం లేకుండా పోతుంది.

3
చైతన్య దీపాలు – వ్యక్తి నుండి సమాజానికి

“దీపం” వెలుగునిస్తుంది.
కానీ “చైతన్య దీపం” – కదలికను ఇస్తుంది.

వేటూరి ఇక్కడ వ్యక్తిగత మార్పు నుండి సామాజిక మార్పు వరకు ఒక గొప్ప సూత్రాన్ని సూచిస్తారు.
ఒక మనిషి మేల్కొంటే –
అతని కుటుంబం మారుతుంది.
ఒక కుటుంబం మేల్కొంటే –
సమాజం మారుతుంది.
సమాజం మేల్కొంటే –
చరిత్ర మారుతుంది.
చైతన్యం అనేది ప్రసారం అవుతుంది.
ఒక దీపం నుంచి వంద దీపాలు వెలిగినట్లే.

ఇదే కారణంగా వేటూరి కవితలు
కేవలం వినోదానికి కాదు –
వ్యక్తిత్వ వికాసానికి కూడా పాఠ్యాంశాలు.

4
మౌనప్రబోధాలు – మాటలకన్నా లోతైన సందేశం

ఈ పాదం వేటూరి ప్రతిభకు శిఖరం.
ప్రబోధం అంటే సాధారణంగా ఉపన్యాసం.
కానీ మౌనప్రబోధం అంటే?
మాట్లాడకుండా నేర్పడం.
చెప్పకుండా చూపించడం.
ఉపన్యాసం లేకుండా మార్పు తీసుకురావడం.

సూర్యుడు మాట్లాడడు.
చెట్టు ప్రసంగం ఇవ్వదు.
నది నినాదాలు చేయదు.
కానీ అవి చేసే పని –
మనుషులకు వేల ఏళ్ల పాఠం.

వేటూరి చెబుతున్న సందేశం స్పష్టం:
నీ జీవితం నువ్వు చెప్పే ప్రసంగం కావాలి.

5
జగతికి ప్రాణాలు – మానవీయ విలువల ప్రతిపాదన
భౌతికంగా చూస్తే సూర్యుడు లేకుండా జీవితం లేదు.
అలాగే ఆధ్యాత్మికంగా చూస్తే –
విలువలు లేకుండా సమాజం లేదు.

ప్రేమ
కరుణ
న్యాయం
సత్యం
సమానత్వం

ఇవే సమాజానికి ప్రాణవాయువు.

వేటూరి కవితలోని ఉషాకిరణాలు
ఈ విలువలను గుర్తు చేసే నైతిక కిరణాలు.

ఈ రోజుల్లో యాంత్రికత పెరిగిన కొద్దీ
మనిషి మనిషిగా ఉండటం తగ్గిపోతున్న వేళ
ఈ పంక్తులు మరింత ప్రాసంగికం.

6
ప్రగతి రథచక్రాలు – ఆగని ప్రయాణం
రథం నిలబడితే ప్రయాణం ఆగిపోతుంది.
చక్రం తిరగకపోతే ప్రగతి లేదు.

వేటూరి ఇక్కడ చెబుతున్నది –
ప్రగతి అనేది ఒక స్థితి కాదు.
అది ఒక నిరంతర ప్రక్రియ.

నేర్చుకోవడం
మారడం
ముందుకు సాగడం
ఇవన్నీ ఆగకూడదు.
నిలిచిన నీరు కుళ్ళిపోతుంది.
సాగే నీరే నదిగా మారుతుంది.

7
వేటూరి శైలి – పదాల వెనుక పండితత్వం

వేటూరి సుందరరామ్మూర్తి గారు
సినీ గేయకవిగా మాత్రమే కాదు –
ఒక గంభీరమైన సాహిత్య తత్త్వవేత్త.

అచ్చతెలుగు
సంస్కృత సమాసాలు
సహజ లయ
తాత్విక బలం

ఈ నాలుగింటి సమ్మేళనం ఆయన శైలి.

ఈ ఆరు పంక్తులు చదువుతుంటే
ఒక కవాతు…
ఒక యాత్ర…
ఒక విజయం కనిపిస్తుంది.

8

నేటి సమాజానికి ఈ కవిత అవసరమా?
ఎప్పటికన్నా ఎక్కువగా అవసరం.

విద్యార్థులకు –
అజ్ఞాన తిమిరాన్ని చీల్చే జ్ఞాన కిరణాలుగా.
యువతకు –
సోమరితనాన్ని విడిచి చైతన్య దీపాలుగా మారడానికి.
నాయకులకు –
మాటలతో కాదు, పనితో ప్రబోధం ఇవ్వడానికి.
ప్రతి మనిషికి –
తనలోని వెలుగును గుర్తు చేసేందుకు.

9
వేటూరి అక్షరాలు
కేవలం కాగితంపై సిరా కాదు…
అవి గుండెల్లో వెలిగే దీపాలు.

ఈ “ఉషాకిరణాలు”
మన ఆలోచనల్లో ప్రసరించినంత కాలం
తెలుగు సాహిత్యానికి
తెలుగు మనిషి అస్తిత్వానికి
ఎప్పటికీ చీకటి ఉండదు.

వేటూరి ఉన్నంత కాలం – వెలుగు ఉంటుంది.