“ఎన్నో రాత్రులొస్తాయి గానీ రాదీ వెన్నెలమ్మా”

వేటూరి వేడిచెమ్మల విన్యాసం…
“ఎన్నో రాత్రులొస్తాయి గానీ రాదీ వెన్నెలమ్మా” – ఒక సుదీర్ఘ రసమయ ఏకాంత విశ్లేషణ!

తెలుగు సాహిత్య నందనవనంలో వేటూరి సుందరరామమూర్తి గారు ఒక అక్షర మాంత్రికుడు. ఆయన కలం నుండి జాలువారిన పదాలు కేవలం గీతాలు కావు, అవి మానవ భావోద్వేగాల దర్పణాలు. ముఖ్యంగా శృంగార రసాన్ని వర్ణించాల్సి వస్తే, వేటూరి గారి శైలి ఒక ‘క్లాసిక్’. అది అశ్లీలతకు తావులేని ఆరాటం, ఆత్మీయతతో కూడిన ఆవేశం. ‘ధర్మక్షేత్రే కురుక్షేత్రే’ అన్నట్టుగా, ఆయన పాట ఒక పవిత్రమైన యజ్ఞంలా సాగుతుంది. నేడు మన సమూహంలోని సంగీత, సాహిత్య ప్రియుల కోసం ఈ అద్భుత గీతంపై ఒక లోతైన విశ్లేషణను మీ ముందుకు తెస్తున్నాను.

ఆరంభం…
ఆశల ఆకాశంలో అపురూప వెన్నెల

“ఎన్నో రాత్రులొస్తాయి గానీ రాదీ వెన్నెలమ్మా… ఎన్నో ముద్దులిస్తారు గానీ లేదీ వేడిచెమ్మా”

పాట ఆరంభమే ఒక విలక్షణమైన పోలికతో మొదలవుతుంది. లోకంలో రాత్రులు రావడం సహజం. సూర్యుడు అస్తమించగానే చీకటి పడుతుంది, అది భౌతికమైన రాత్రి. కానీ మనసుకి నచ్చినవారు పక్కన లేనప్పుడు, ఆ రాత్రికి వెన్నెల తోడవ్వదు. ఇక్కడ ‘వెన్నెల’ అంటే చంద్రకాంతి మాత్రమే కాదు, అది హృదయానికి కలిగే ఆహ్లాదం, ఒక రకమైన పరిపూర్ణత.

వేటూరి గారు వాడిన ‘వేడిచెమ్మ’ అనే పదం ఒక అద్భుతం. లోకంలో ఎందరో ముద్దులు ఇవ్వొచ్చు (అంటే యాంత్రికమైన స్పర్శలు ఉండవచ్చు), కానీ ప్రేమికుడి/ప్రేయసి పెదవి తాకగానే ఒంట్లో పుట్టే ఆ సెగ, ఆ వేడి వల్ల వచ్చే చెమట చుక్క ఉందే… అది కోటి ముద్దులకు సమానం. ఆ వేడిచెమ్మలో జీవం ఉంది, జ్వాల ఉంది, జలదరింపు ఉంది. “అన్నాడే చిన్నోడూ.. అన్నిట్లో ఉన్నోడూ” అంటూ ఆ ప్రియుడి సర్వవ్యాప్తతను వర్ణించడం ద్వారా, ప్రేమికుడు కేవలం వ్యక్తి కాదు, అతను ఒక అనుభూతిగా మారిపోయాడని మనకు అర్థమవుతుంది.

ప్రథమ చరణం…
మౌనం వలపులే చదివిన వేళ!

“ఎన్ని మోహాలు మోసీ.. ఎదన దాహాలు దాచా… పెదవి కొరికే పెదవి కొరకే.. ఓహోహో”

ఈ పంక్తులలో విరహ వేదన, ఎదురుచూపుల తీవ్రత స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. ‘మోహాన్ని మోయడం’ అనేది ఎంత బరువైన పదం! కోరిక అనేది ఒక భారంలా మారి హృదయాన్ని అదిమేస్తోంది. పెదవి కొరకడం అనేది ఇక్కడ ఒక వైవిధ్యమైన భావం. అది ఆవేశానికి సంకేతం, ఆకలికి సంకేతం. తన పెదవిని కోరుకునే ఆ మరొక పెదవి కోసం ఆమె కాలాలు వేచింది, గాలాలు వేసింది. అంటే, ఇది ఒక క్షణికమైన ఆకర్షణ కాదు, యుగాల నిరీక్షణ.

“మంచం ఒకరితో అలిగినా.. మౌనం వలపులే చదివినా… ప్రాయం సొగసులే వెతికినా.. సాయం వయసునే అడిగినా”

ఇక్కడ వేటూరి గారి మార్కు చమత్కారం, గాంభీర్యం కనిపిస్తాయి. ‘మంచం అలిగింది’ అంటే ఏమిటి? ఒంటరితనంలో పడక మీద దొర్లేటప్పుడు, ఆ పడక కూడా వెక్కిరిస్తున్నట్టు ఉంటుంది. తోడు లేని ప్రతీ నిమిషం ఒక భారంగా మారుతుంది. మౌనం రాజ్యమేలుతున్నా, ఆ నిశ్శబ్దంలో కూడా వలపు పాఠాలే వినిపిస్తున్నాయి. తన ప్రాయం, తన వయసు తనకే తెలియని ఒక అశాంతిని కలిగిస్తోంది. తనలోని యవ్వనం తనకే ఒక సమస్యగా మారి, దానికి పరిష్కారం కోసం తన వయసునే వేడుకుంటోంది. ఇది శృంగారంలోని ఒక ఉన్నతమైన మనస్తత్వ చిత్రణ.

ద్వితీయ చరణం…
సుకుమారమైన సుడిగుండం!

“గట్టివత్తిళ్ళ కోసం గాలి కౌగిళ్ళు తెచ్చా… తొడిమ తెరిచే తొనల రుచికే.. ఓహోహో”

ప్రకృతిని మానవ భావాలతో ముడిపెట్టడంలో వేటూరి సిద్ధహస్తులు. గాలికి కౌగిలించుకునే గుణం ఉంటుంది, కానీ అది సున్నితం. అయితే ఆరాటంలో ఉన్న ప్రేయసికి కావలసింది ‘గట్టివత్తిళ్ళు’ (Tight embraces). గాలి ఇచ్చే స్పర్శ ఆమె దాహాన్ని తీర్చలేదు, అది కేవలం ఆ గాఢమైన కౌగిలికి ఒక నాంది మాత్రమే. ‘తొడిమ తెరిచే తొనల రుచి’ – ఇది ఎంతటి సౌందర్యాత్మకమైన ప్రయోగం! ఒక పండులోని తొనలను ఆస్వాదించే తీపిని యవ్వనపు అనుభూతులతో పోల్చడం ద్వారా, ఆ కలయికలోని మాధుర్యాన్ని అద్భుతంగా ఆవిష్కరించారు.

“నీ గోటిగిచ్చుళ్ళ కోసం మొగ్గ చెక్కిళ్ళు ఇచ్చా… చిలిపి పనులా చెలిమి జతకే”

ఇక్కడ ‘గోటిగిచ్చుళ్ళు’ అనే పదం నఖక్షతాలను సూచిస్తుంది. ప్రాచీన కావ్యాలలో శృంగార వర్ణనలో నఖక్షతాలకు ఒక ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. తన చెక్కిళ్లను మొగ్గలతో పోలుస్తూ, ఆ మొగ్గలు విచ్చుకోవడానికి ప్రియుడి గోటి స్పర్శ కావాలని కోరుకోవడంలో ఎంతటి ఆర్తి ఉందో గమనించండి. ఇది కేవలం భౌతికమైన కోరిక కాదు, అదొక చిలిపి ఆట, అదొక ప్రేమ కావ్యం.

ముగింపు…
అంతులేని అమరిక – మధురమైన బడలిక!

“అంతే ఎరుగనీ అమరికా.. ఎంతో మధురమీ బడలికా… ఛీపో బిడియమా సెలవికా.. నాకీ పరువమే పరువికా”

పాట ముగింపు దశకు వచ్చేసరికి, విరహం పోయి సాన్నిధ్యం లభించిన అనుభూతి కలుగుతుంది. ఇద్దరు వ్యక్తులు కలవడం అంటే కేవలం శరీరాలు కలవడం కాదు, అది ఒక ‘అమరిక’. అంచులే లేని, అంతమే లేని ఒక బంధం. సాధారణంగా ‘బడలిక’ (అలసట) అంటే నీరసం. కానీ శృంగారానంతరం కలిగే అలసటను ‘మధురమైన బడలిక’ అనడం కేవలం ఒక కవి హృదయానికే సాధ్యం.

అక్కడ ‘బిడియం’ (సిగ్గు) అనే పదానికి ఇక తావు లేదు. అందుకే “ఛీపో బిడియమా సెలవికా” అంటారు. ప్రేమికుల మధ్య సిగ్గు ఒక అడ్డుగోడ వంటిది, ఆ గోడ కూలిపోయినప్పుడే అనురాగం పరువళ్లు తొక్కుతుంది. ఆమెకు తన ‘పరువమే’ (యవ్వనం) తనకి ‘పరువు’ (గౌరవం). అంటే, తన యవ్వనాన్ని తన ప్రియుడికి సమర్పించుకోవడంలోనే ఆమె తన జీవిత పరమార్థాన్ని వెతుక్కుంటోంది.

మిత్రులారా, ఈ పాటను మనం ఎన్నోసార్లు వినే ఉంటాం. ఈ పాట ఒక అమర గీతం. కానీ ఇలా లోతుగా విశ్లేషించుకున్నప్పుడు, వేటూరి గారు వాడిన ప్రతి పదం వెనుక ఒక అగ్నిపర్వతం ఉందనీ, అది మంచులా కరిగి మన హృదయాలను తాకుతుందనీ అర్థమవుతుంది.

ఈ రోజుల్లో వచ్చే ‘బేస్’ ఎక్కువ, ‘భావం’ తక్కువ పాటల మధ్య, ఇలాంటి అక్షర సేద్యం మనకు ఒక ఊరట. “ఎన్నో రాత్రులొస్తాయి..” కానీ, ఇలాంటి ఒక అద్భుతమైన, ఒక రసమయ సాహిత్యం మన ముందుకు రావడం అరుదు. ఈ రాత్రికి ఈ పాటను మరోసారి వినండి… వెన్నెల లేకపోయినా, మీ మనసులో ఆ వెన్నెలమ్మ ఉదయిస్తుంది.

వేటూరి అక్షరం – నిత్య నూతన శృంగార కావ్యం!

మీ “రవి వానరసి”