వేటూరి వానపాటలు- 3 వ భాగం (సందీప్)

ప్రణయం, శృంగారం సందర్భంగా వేటూరి వ్రాసిన వానపాటలను చూద్దాము. ఇలాంటి పాటలు వేటూరి బోలెడు వ్రాసారు. ఒక్కో పాటకు శృంగారం పాళ్ళు ఒక్కోలా ఉంటాయి. కొన్ని పాటలలో వాక్యాలు ఇక్కడ వ్రాయడానికి కూడా ఇబ్బందిపెట్టేవి ఉన్నాయన్నమాట వాస్తవమే. అందుకని చర్చించే పాటలను శృంగారం మోతాదుని బట్టి వరుసపరిచాను.

 

అన్నట్టు “ప్రేమించు పెళ్ళాడు” చిత్రానికి ఇళయరాజ స్వరపరిచిన “నిరంతరమూ వసంతములే” పాటలో ఋతువులనన్నింటినీ మారిపోతున్నా ప్రేమికులకు మాత్రం వసంతం లాగే ఉంటోంది అనే ఉద్దేశంతో వేటూరి వ్రాసిన పాట అత్యద్భుతం. దీని గురించి నేను ఇదివరకు ఒక వ్యాసం కూడా వ్రాసాను. ఇందులో రెండో చరణంలో అన్ని

ఋతువులనూ వర్ణించారు కానీ చిత్రంగా వర్షఋతువుని వదిలేసారు.

మొదట ఒక సున్నితమైన పాటను చూద్దాము. ఇది “కేక” చిత్రంలో చక్రి స్వరపరచినది. ఒక యువకుడు, ఒక యువతి వానలో ఉన్నారు. పెద్దగా పరిచయం లేదు. అబ్బాయికి అమ్మాయి నచ్చి line వేస్తున్నాడు. ఈ సందర్భంలో శృంగారానికి ఎక్కువ తావు లేదు. అబ్బాయి అమ్మాయిని పదే పదే తమ మధ్యన కలిగిన ప్రణయభావాన్ని బయటపెట్టమన్నట్టు మాట్లాడతాడు. అమ్మాయి దానికి ఇంకా సమయం రాలేదన్నట్టు చెప్తుంది.

అ: మెరిసే మేఘం కురిసేదెప్పుడో

ఆ: కురిసే వర్షం వెలిసేటప్పుడే

అ: ముసురుకున్నది ఏదో చిలిపి కోరిక

ఆ: ముదరనివ్వకు కథలే చాలు చాలిక

 

వర్షం కురియాల్సినప్పుడు కురుస్తుంది కానీ, అడిగితే కురవదు కదా. అలాగే వలపు కూడా అంతేనని ఆమె భావం.

అ: మెరిసే తొలకరిలో నిను కనులారా చూసా

ఆ: చలిలో గిలిగిలిలో కొసమెరుపులు ఆరేసా

 

అబ్బాయి వానలో అమ్మాయిని చూసి మనసు పారేసుకున్నానని చెప్తుంటే తను చూపించింది కేవలం కొసమెరుపులు మాత్రమేనని అమ్మాయి చమత్కరించింది. అంటే ఆ వాన స్వయంగా అందంగా ఉంటే దానికి చిగురున అమ్మాయి మరింత మెరుపు అద్దిందని అయి ఉండవచ్చును, లేక అమ్మాయి అందం తను ఇంకా కొస మాత్రమే చూసాడని అయి ఉండవచ్చును. బహుశా ఆయన శ్లేషనే ఉద్దేశించి ఉండవచ్చును. వేటూరి పాటకు

“ఇదే” భావం అని ఆయన తప్పితే వేఱెవరూ చెప్పలేరు కదా.

అ: ముసిరే గాలివానలలో ముదిరే ముద్దుపిలుపులలో

ఆ: తడిసే వానచినుకులలో పడకు మత్తుకవితలలో

 

ఇక్కడ కూడా అబ్బాయి ముందుకు మనసులోని ఆలోచనలకు అమ్మాయి కళ్ళాలను వేస్తోంది. ఇక్కడ ఏడు రంగులను చిలకడం అనే ప్రయోగం నాకు నచ్చింది.

 

అ: ఆడపిల్ల మాటలే అందమైన మాయలే, అర్థమైతే చాలులే అంతకంత హాయిలే

 

ఇది వేటూరి ముద్ర. ఆడపిల్ల మాటలు అందమైన మాయ. నిజమే “ఆడువారి మాటలకు అర్థాలు వేఱులే”  అనే ఎప్పుడో పింగళి చెప్పారుగా. ఆ మాటలు నిజంగా అర్థమైతే ఆ మాయ ఎంత లోతు అంతకంతా హాయి కలుగుతుందిట. అద్భుతం. నాలుగు ముక్కలలో అమ్మాయిల మాటల గురించి చెప్పారు.

 

ఆ: ఉడికే వయసులలో తొలి గిలిగింతల వాన

అ: చినుకే చిటపటగా దరువేసెను మదిలోన

 

గ్రీషమంతా వాతావరణం వేడిగా ఉంటుంది. వర్షఋతువులో తొలకరి కురుస్తుంది. ఉడికే వయసులు అనడంలో యవ్వనాన్ని గ్రీష్మంగా వర్ణిస్తూ, వలపును వానగా చెప్తున్నారు. “టప్ టప్” అంటూ పడటాన్ని “దరువు” వేయడం అనడం సరదాగా ఉంది.

 

“ఆఖరి పోరాటం” లో వేటూరి-ఇళయరాజ-బాలు-లతా మంగేష్కర్ కలిసి చేసిన పాటలో రెండు వాక్యాలు అద్భుతంగా ఉన్నాయి. వాటి అర్థం లతా మంగేష్కర్ కి చెప్తే ఆవిడ చాలా సంబరపడి మెచ్చుకున్నారని వేటూరి కొమ్మకొమ్మకో సన్నాయిలో చెప్పారు. ఆ రెండు వాక్యాలు కూడా వర్షానికి సంబంధించినవే.

 

ఆషాఢం ఉరుముతుంటే, నీ మెరుపే చిదుముకున్నా

హేమంతం కరుగుతుంటే, నీ అందం కడుగుతున్నా

 

ఈ పాటలో కూడా (నిరంతరమూ వసంతములే పాట లాగ) వేటూరి ఋతువులలో ప్రేమికుల భావాలను వర్ణించారు. కాకపోతే ఇందులో శృంగారాన్ని వర్ణించారు. కానీ,

ఎక్కడా ఎబ్బెట్టుగా లేకుండా వ్రాసారు. ఆషాఢ మాసంలో మేఘాము ఉరుముతుంటే మెరుపు మాత్రం అమ్మాయి ఒంట్లోనుండి వచ్చినట్టు అనిపిస్తోందట, అబ్బాయికి. హేమంతంలో మంచు కరుగుతూ ఉంటే దానితో అతడు ఆమె అందాన్ని కడుగుతున్నాడట. ఎంత కవితాత్మకం! అద్భుతం!

 

“అడవి దొంగ”లో “వానా వానా వందనం” అనే పాటని చూద్దాము. ఈ పాట అంతా అంత్యప్రాసతో వ్రాసారు. కొన్ని చోట్ల పదాలు ఇరికించినట్టు అనిపించాయి కానీ కనీసం ఆ పదాలు రివాజు పదాలు కాదు. అందుచేత ఎబ్బెట్టుగా లేవు.

 

చలి పెంచే నీ చక్కదనం, కౌగిట దూరే గాలిగుణం

గాలివానలా కలిసి రేగుతూ కమ్ముకుపోతే యవ్వనం

(అ) మెరుపుని నీలో చూస్తుంటే, (ఆ) ఉరుములు నీలో పుడుతుంటే

వాటేసుకుని తీర్చుకో వానదేవుడి వలపు ఋణం

 

అమ్మాయిని అబ్బాయిని గాలివానతో పోల్చడం కొత్తగా ఉంది. అబ్బాయిని గంభీరమైన ఉరుముతోనూ, అమ్మాయిని అందమైన మెరుపుతోనూ పోల్చి వాటిని సృష్టించిన వానదేవుడి ఋణం తీర్చుకోవడానికి వాళ్ళు కౌగిలించుకోవాలని కవితాత్మకంగా చెప్పారు. ఇదే పాటలో రెండో చరణంలో అంత చెప్పుకోదగిన అంశాలు కనబడలేదు.

ఎంతటి వేటూరైనా ఒక చిత్రంలో వానపాట హిట్  అయిందని ప్రతీ చిత్రంలోనూ వ్రాయమంటే ఇదే జరుగుతుందేమో.

ఈ పాటలో నాకు నచ్చిన మఱి కొన్ని వాక్యాలు.

 

కోడె ఊపిరే తాకితే ఈడు ఆవిరే ఆరదా?

 

మళ్ళీ అబ్బాయి ఊపిరిని వర్షఋతు గాలులతో, అమ్మాయి వయసుని గ్రీష్మఋతు వేడ్మితో పోల్చారు. ఇందాకటి పోలికకి ఇప్పటికి పదాలన్నీ మారిపోయాయి గమనించారా? అది వేటూరి పదాల గారడీ.

అ: తొడగొట్టేసి జడివానకే గొడుగేసాను తల దాచుకో

అమ్మాయిని వాన నుండి రక్షించడానికి అన్నట్టు అబ్బాయి ఆమెను వాటేసుకున్నాడట. తాటి చెట్టు కింద కూర్చుని పాలు త్రాగుతున్నాను అంటే ఎవడు నమ్ముతాడు. ఉన్న విషయాన్ని అబ్బాయి సరదాగా చెప్పడం బాగుంది.

 

ఆ: వడగట్టేసి బిడియాలనే వొడి చేరాను వాటేసుకో

 

“డ” అనుప్రాస కోసం, బిడియాలని వదిలిపెట్టడాన్ని “బిడియాలను వడగట్టాను” అని చెప్పారు. ఇలాంటి ప్రయోగాలు లోతైనవి కాకపోవచ్చును. కానీ మామూలు భావాలని మళ్ళీ మళ్ళీ అవే పదాలతో వాడకుండా వేఱుగా చూపించడం చలనచిత్ర కవికి కావలసిన లక్షణం. వేటూరి ఈ పాటల్లో మనకు చూపించింది అదే.

 

వేటూరి చిరంజీవికి చాలా వాన పాటలు వ్రాసారు అని ఇప్పటికే తెలుసు. ఇప్పుడు మఱొక చిరంజీవి పాట “అన్నయ్య” చిత్రంలో మణిశర్మ స్వరపరిచినది. వాన పాటలో కొన్ని ఎబ్బెట్టు వాక్యాలుండటం సహజమే కానీ ఇందులో పల్లవిలో మొదటి వాక్యం కొంచెం ఎబ్బెట్టుగా వ్రాసారు. అది పక్కన పెడితే ఇందులో కొత్తగా వాడిన

ప్రయోగం ఏమిటంటే ప్రేమకు ప్రాసగా “తేమ”ను వాడారు.

 

ప్రేమ రాగం, తేమ తాళం జంట కచ్చేరి చేస్తుంటే

 

మళ్ళీ వేటురికి నచ్చిన ఆషాఢం, మేఘాలు, దేశం, పదాలు వచ్చాయి. కాకపోతే ఇదివరకుటి వరసలో కాదు, ఆ భావంతో కాదు.

ఆషాఢ మాసంలో, నీటి అందాల ముసుగుల్లో

మేఘాలదేశంలో, కొత్త బంధాల మెరుపుల్లో

ఆడబిడ్డ ఒంటినిండా ఈడు కుంపట్లు రాజేస్తే

 

ఆషాఢ మాసం వర్షం ముసుగులో అమ్మాయికి అబ్బాయితో ఏర్పడిన బంధం (మెరుపు ఆకర్షణకు, కలలకు చిహ్నంగా వాడి ఉండవచ్చును)  ఆమెలో గ్రీష్మాన్ని రేకెత్తించింది (అబ్బాయి వర్షం అన్నమాట).

 

పూలంగి గొడుగుల్లో నిన్ను బంధించి ఒడుపుల్లో

 

చిత్రంలో అమ్మాయి దగ్గర గొడుగు లేక అబ్బాయి గొడుగులోకి వస్తుంది. ప్రణయానికి చిహ్నంగా ఆ గొడుగుని పూలంగి గొడుగు అంటున్నారు. ఇక్కడ తమాషా ఏమిటంటే గొడుగుకి ప్రాసగా “ఒడుపు” అనడం. అంటే అమ్మాయికి తన మనసులో ఉన్న విషయం తెలియకుండా గొడుగులోకి లాక్కుంటున్నట్టుగా పట్టుకోవడం.

 

ఇప్పుడు “బంగారు బుల్లోడు” చిత్రంలో రాజ్-కోటి బాణీ వలన బాగా ప్రజాదరణ పొందిన పాటని చూద్దాము.

 

http://www.youtube.com/watch?v=LFV263pZ9pU

అ: స్వాతిలో ముత్యమంత ముద్దులా ముట్టుకుంది సందెవాన

ఆ: సందెలో చీకటంత సిగ్గులా అంటుకుంది లోన లోన

 

సూర్యుడు స్వాతి నక్షత్రంలో ఉండగా వచ్చే వానని స్వాతివాన అంటారు. ఈ సమయంలో నత్తచిప్పలలో పడిన నీరు ముత్యాలుగా మారుతుంది అని ఒక నుడి. అందుకే అబ్బాయి ఒక స్వాతీసాయంత్రం వేళ వాన తనని  “ముత్యమంత ముద్దు” లాగా ముట్టుకుంది అంటున్నాడు. అమ్మాయి వాన గురించి కాక, చీకటి తనలో సిగ్గు

కలిపిస్తోంది అంటోంది. వాన పాటల్లో ఈ పల్లవి కొంచెం కొత్తగా అనిపించింది, నచ్చింది.  ఈ పాటలో వేటూరి మెరుపులకు, ఉరుములకు కొత్త అందాలను అద్దారు.

 

మేనక మెరుపులు, ఊర్వశి ఉరుములు కలిసేనమ్మ

 

మేనక మెరుపు అనడంలో ఆమె అందాలు అనే అర్థం ఉంది, ఊర్వశి ఉరుములు అనడంలో నాకు లోతైన అర్థమేమీ కనబడట్లేదు. కేవలం యతి కోసం వాడి ఉంటారు. రెండో చరణంలో వేటూరి కొంచెం శృంగారం పాళ్ళని పెంచారు.

 

తుమ్మెద చురకలు తేనెల మరకలు కడిగే వాన

తిమ్మిరి నడుముల కొమ్మల తొడిమలు వణికే వాన

 

ఇక్కడ అన్నిటికీ రెండు రెండు అర్థాలు ఉన్నాయి. మనం మామూలు అర్థాన్నే చూద్దాము. పూవులపై తుమ్మెదలు వాలి తేనె పీల్చుకోవడం వలన మిగిలిన మరకలను ఈ వాన కడుగుతోందిట. వాన ధాటికి వాలిపోతున్న తొడిమలు వణుకుతున్నాయట. వాన శృంగారాన్ని సూచిస్తోంది అని పూవులని, తేనెటీగలను అడ్డుపెట్టుకుని చెప్పారు. ఇంక వెతుక్కునవాళ్ళకు వెతుక్కున్నంత.

 

చాలని గొడుగున నాలుగు అడుగుల నటనే వాన

 

ఇక్కడ వేటూరి చిలిపిదనం నాకు బాగా నచ్చింది. వాన-వల్లప్ప పాటలో లాగానే గొడుగులో గుస-గుసని వర్ణిస్తూ నాలుగు అడుగుల గొడుగులో ఇద్దరు సర్దుకోవడానికి ఇబ్బంది పడటమే వాన (అందుకోసమే వాన) అంటున్నారు.

 

గాలివాన గుళ్ళోన ముద్దేలే జేగంట

 

గాలి-వాన వచ్చినప్పుడు వాటిని ప్రసన్నం చేసుకోవాలంటే జంట దగ్గరవ్వడమే మార్గమనడానికి పై వాక్యం. భావలకోసం కానీ, పదాల కోసం కానీ వేటూరి వెతుక్కోరు అనడానికి ఇది మఱొక ఉదాహరణ.

 

వేటూరి భావాల కంటే, ఆ మాటకొస్తే అర్థం కంటే లయకే ఎక్కువ ప్రాధాన్యత ఇచ్చి వ్రాసిన పాటలు “అల్లరి అల్లుడు” చిత్రంలో కీరవాణి స్వరపరిచినవి. నాకు గుర్తున్న అన్ని పాటల్లోనూ వేటూరి భావాలకు కొంచెం అన్యాయమే చేసారు.

ఇందులో “కమ్మని ఒడి బొమ్మని” అని ఒక వాన పాట ఉంది. అందులో రెండో మూడో వాక్యాలు బాగున్నాయి.

 

మిడిసిపడకె తొలిసొగసు మొగలిపూరేకా! కస బుస కస కసిగా

పడగ విడిచి విరిపడక పరుచుకున్నాగా పగ వగ ఇదే పదరా

 

అమ్మాయిని మొగలిపూవుతో పోల్చడం రివాజే. ఈ వాక్యాల్లో వేటూరి శృంగారంలో అబ్బాయి తగువుని, అమ్మాయి తెగువని కొంచెం భిన్నంగా చెప్పారు అని నా అభిప్రాయం.

 

ఇక చివరిగా వేటూరి వ్రాసిన వానపాటల్లోకల్లా అత్యంత బూతుగా అనిపించిన వాక్యాన్ని చెప్తున్నాను. అసలు ఇది వ్రాయడం నాకు ఇష్టం లేకపోయినా ఎంత బూతునైనా వేటూరి పదాల మాయలో అందంగా కనబడేలాగా చేయగలరు అని చెప్పడానికే వ్రాస్తున్నాను. ఇది “నా అల్లుడు” చిత్రంలో దేవి-శ్రీ-ప్రసాద్ స్వరపరిచిన

“పట్టుకో పట్టుకో” అనే పాటలోనుండి.

 

అందము తడిసిన వేళ, ఆడది ఒక జ్వాల

కూసం విడిచిన వేళ, కుదుపుల ఉయ్యాల

 

గమనిస్తే రెండు వాక్యాలలోనూ ఆది ప్రాస, అంత్యప్రాస కూడా కలిపారు.

—————————————————-

సందీప్ రాసిన అసలు వ్యాసం ఈ కింద లింక్ లో చూడవచ్చు

http://manonetram.blogspot.com/2012/06/3_23.html

You May Also Like

One thought on “వేటూరి వానపాటలు- 3 వ భాగం (సందీప్)

  1. మామూలుగా వేటూరిగారి పాటలంటేనే తెలియని మాధుర్యం. మీరు వాటిని మరింత సవివరంగా ఇచ్చి ఆ మాధుర్యాన్ని వెయ్యింతలు చేసారు. చాలా మంచి ప్రయత్నం. చాలా బాగుందండి.ఇలాంటివి మున్ముందు కొనసాగించగలరు.

Leave a Reply

Your email address will not be published.